Fina Roca

A Coruña 2007

Praia de Riazor, a maior concentración do mundo de cacharelas e luminarias, presidida polo alcalde socialista, Javier Losada, convertido en ninot, como as fallas valencianas, que nada teñen que ver coa tradición galega da noite de San Xoan.

Salta o lume de San Xoán para que non che roia nin cadela nin can!

Por San Xoán a sardiña molla o pan! O refraneiro é moi listo! Por estas datas están en comida, se pos unha sardiña asada nunha rebanada de pan de broa empápao de grasa.

En Galicia, a noite de San Xoán, 23 de xuño, hai que facer grandes luminarias con chamas altas para que o resplandor do lume véase por todas partes, ben para afuxentar meigas e diaños, ben para alarga-lo día máis longo do ano: o solsticio de verán. Pero hai que seguir todo un ritual como manda a tradición:

1º-Facer o lume con ramas recollidas no monte ou parques, trastos vellos, todo tipo de leña e ramallos secos, por exemplo o toxo, estrume. Os montes quedaban limpos e non ardían tanto.

2º.- Meter perante 24 horas frores frescas na auga sen contaminar (o fiuncho, cinamomo, menta, néboa, herba Luísa e namoradeira  non deben faltar nunca) para se lavar a cara a mañá do día 24. Non vale calquera auga, do grifo non! Ten que ser dunha fonte de sete canos, dun manancial, dun río, é dicir, sen cloro e sen contaminar. E tampouco vale colle-la auga a calquera hora, ten que ser ao amencer, o que en Galicia chámase a flor da auga. Antes de que ningunha bruxa beba dela.

3º.-É costume queimar o ramo, o do Domingo de Ramos, dun ano para outro. Por regra xeral, o ramo bendito, cólgase nos balcóns, portas, fiestras e cuadras, pero como tódolos anos bendicimos un novo, o vello, xa seco, non debemos tiralo, pois trae mala sorte, hai que queimalo o día das fogueiras de San Xoán. Debemos facer o mesmo coas frores coas que nos lavamos o devandito día, hai que deixalas secar e queimalas dun ano para outro.

4º.-Tódos aqueles obxectos ou cousas, que sospeitamos que traen mala sorte, debemos desfacernos delas nas cacharelas desta mítica noite.

5º.-Formar unha rolda e bailar ao redor das chamas mentres son altas, cantando o exconxuro de sapos,  bruxas e curuxas. Tamén se pasaba o gando polas brasas para desparasitalo.

4º.-Cando as lapas nolo permiten, depedendo das posibilidades de cadaquén, hai que saltar a luminaria, 3, 7, 9, 11, 13, veces, sempre números impares, nin menos de 3, nin máis de 13, como os baños marítimos das carrachentas.

Outrora, cando eu era nena, non asabamos nada nas lapas, agás algunha que outra pataca, porque o lume de San Xoán non tiña como fin comer a fartar, eso deixabamolo para magostos e mallas. Non como agora que se come de todo, en especial as sardiñas e churrasco. As luminarias tiñan máis ben o fin de desfacernos das cousas vellas, de queimar toda a merda, desparasitarnos e acabar coa sarna; inon como agora que hai que comer e beber a fartar ata caer de cu. Tal como acontece na Coruña, onde a meirande parte dos barrios están a perde-la tradición de facer as  fogueiras veciñais, para facer a parranda nas praias urbanas de Riazor e Orzán. O espectáculo é digno de ver, pero non cumpre coa función de queimar todo aquelo que nos sobra, ou non nos gusta, ao contrario, xenera toneladas de merda, porque hoxe en día a sociedade de consumo non sabe divertirse sen comer e beber a cachón.

Velaquí diversos momentos das luminarias de San Xoan en Riazor e Orzán, xuntáronse máis de 100.000 persoas de tódalas idades, as familias tenden a situarse a esquerda da praia, entre as Esclavas e o rompeolas, a rapazada no Orzán, á dereita…

Preparándose para a noite máis longa do ano…

E comenza a festa…

Fotos e texto: Fina Roca

 O río Mero atravesa os Concellos de Cambre e Culleredo, pasa polo Temple e desemboca na coruñesa ría do Burgo:

 http://gl.wikipedia.org/wiki/R%C3%ADo_Mero

 Non hai moito, os veciños do lugar, bañábanse na Marisqueira, comían baixo carballos, guindos e nogueiras, e as vacas pastaban libres, pero, chegou a BUNGE, antiga MOYRESA, a maior procesadora do mundo de grans, gárgolas (froitos secos do liño), soja, aceites e outros subproductos transgénicos e foise todo a fritir puñetas. Soltaron tres cisnes e unha morea de patos para disimular e mesmo colocaron unha estatuta de bronce enriba da ponte.

  A estatua é un home super gordo coa cara de Franco sentado nun trapecio e colgado da ponte da autopista da Coruña, na desembocadura do Mero ao seu paso polo paseo marítimo do Temple. Está cuberta de cagadas de pombas e gaivotas. Por debaixo da estatua hai unha ponte de madeira, queimada e cagada, que une as dúas márxes do río, Culleredo e Cambre. Hai tres anos, ás autoridades da quenda, deulles por facer un paseo flubial, sustituíndo os encoros por cemento, talando ás árbores centenarias e a vexetación autóctona. Agora os parrulos niñan debaixo dos plásticos como podemos ver na foto 5.

O amigo RAFA de CAMBRE loitou e loita con unllas e dentes para evitar novas desfeitas e denunciar as existente. Velaquí a reportaxe que me mandou para difundila pola web: 

Paseo_Mero.ppt

 Paseo_Mero

(more…)

Os talleres clandestinos na cidade de A Coruña, crecen como as claras de ovo a punto de neve. Este está na Avenida de Arteixo, entre a rúa Curie e o Instituto Urbano Lugrís, ferrocarril por medio. Do día para mañá fixeron as casetas (a un metro da vía do tren) que supoñemos retretes. Dubido que teñan o permiso de edificación. Dende a rúa Pintor Urbano Lugrís pódese ver o devandito taller e un fato de mulleres pranchando, que se agochan cando se sinten observadas. Nel hai unha especie de barra, como nas tintorerías, para colgar camisas, uniformes etc. Os traballadores/as entran pola rúa Curie, pero na devandita rúa non existe ningún taller de lavado ou pranchado; hai empresas relacionadas co motor, de aluguer de furgonetas de 2ª man, e mesmo está Fiateria: motor FIAT. No medio destas hai unha fábrica abandoada, que con toda probabilidade aloxa o taller clandestino de costura e pranchado.

     Traballan para Zara, quizais? Ou para a lavandería industrial que está na rúa José Mª Rivera Corral, a dos Riveritas, é dicir, a da ESTRELLA DE GALICIA.

Texto e fotos: Fina Roca

 Ingredientes para catro persoas: 300 gramos de spaghetti do nº 3, dúas alcachofas, unha mada de espinacas frescas, un cacho de papaia, ou ‘papayón’, dous dentes de allos, unha cebola, sal e un chorro de aceite de oliva virxe.

 Modo de facelo: coce-la pasta en abundante auga, que ferva perante oito minutos, que quede ao dente, escorrela e pasar por auga fría. Limpa-las espinacas i escaldar (meter e sacar en auga fervendo), escorrer, lavar en auga fría e deixar enfriar. Cortar a papaia en dados e a cebola en xuliana. Limpa-las alcachofas e cocelas perante dez minutos en abundante auga con sal, cando estean cocidas quitar as follas exteriores e trocear, cortalas ao medio, procurando que queden enteiras. 

 Nunha tixola (sartén) grande cun pouco de aceite botar a cebola, pochala, engadi-los allos, a papaia e mailos spaghetis, darlle unhas voltas, que se mesture todo e por último engadir as espinacas e as alcachofas troceadas. A este prato se lle pode botar de todo, carne picada, berberechos, gambas, peixe ou mexillóns. É moi fácil de facer e os nenos comen verduras, a papaia dálle un sabor moi rico. 

 Servide diretamente da tixola ao prato…

 A papar! Que aproveite…

 Textos e foto: Fina Roca

Cudillero un lugar de ensono.

Na costa Asturiana, un lugar fermosísimo, tanto para comer como para ver. Como vedes nin a chuvia pode disminuír o seu encanto. Ver nesta mesma web, a páxina de viaxes, dende Coruña a Asturias, pasando por Cudillero. 

Texto e foto: Fina Roca 

�

A Coruña que non se ve, malia estar cerca do centro, está abandonada polas autoridades. A Grela é unha república bananeria. A Estrella de Galicia, fábrica de cerveza, ocupa toda a beirarrúa da calzada con aparcamentos privados, e como algún coche intente aparcar alí, axiña ven o garda xurado de quenda a botarte fóra. Fronte da Estrela está o IES Urbano Lugrís, pois ben, dende que ampliaron a calzada e maila estrada (Avenida de Arteixo) quitáronlle as dúas portas de entrada, obrigando aos profesores e alumnos a entrar por unha corredoira inmunda, porta con porta da lavandería industrial e o ferrocarril,  por unha cancela pequerrecha e, aínda por riba os coches dos desaprensivos aparcan diante da mesma obrigando a maniobrar a mazo para poder aparcar dentro do recinto. No suposto de que tivera que vir unha ambulancia hai días que non podería pasar. Por moito que chames á policía, non veñen, pasan! Como pasan en Juan Neira, onde os propios axentes, aparcan onde non deben como podemos observar na primeira foto, obrigando a un minusválido a sair á calzada. Nesta rúa aparcan en triple fila, nas curvas, nos pasos de peóns, enriba das beirarrúas e diante dos garaxes con vado actualizado. Animo a facer fotos denuncia de coches mal aparcados, colgalos en Internet e mandalas ao Concello, ao 091, 092…

Coches aparcados diante do IES URBANO LUGRÍS (A Coruña)

Fotos e texto: Fina Roca

 Houbo un tempo no que as familias reuníanse nas romerías, festas patronais, vodas, enterros…

Agora, vodas masificadas hai poucas, enterros, habelos hainos, como as meigas e, festas e romerías, non faltan, anque cadaquén vai pola súa conta, agás nos Caneiros (Betanzos) e no Naseiro (Viveiro) onde aínda podemos ver familias enteiras na mesma barca ou mesa, malia que os rapaces prefiren organizar botellóns.

A familia Roca está bastante ligada á praia de Covas de Ferrol, o Vilar, que grazas ás moitas chabolas da bisbarra con xardíns, consérvase virxe, xa que non construiron bloques de formigón como no resto do litoral. Velaquí a fermosa praia, ao fondo a de Doniños, incluso, hai chabolas con mesas camillas no exterior, enanos e froitas de plástico, o colmo da horterada nacional! Pero, que queredes? Prefiro esto aos bloques de formigón…

  A praia de Covas, Ferrol

  Praia e chabola con mesa camilla no exterior, forrada de tea…

Os irmáns ferroláns Roca Golpe, Esperanza, Maruja, Isabel, César, Pepe, Juan e Julio, -Fina morreu xoven- orfos de pai e nai dende nenos, son un claro exemplo de persoas loitadoras e testimuñas diretas da contienda do 36, da loita entre irmáns contra irmáns, de veciños contra veciños, bombardeos e fame, das miserias humanas dunha guerra incivil, inxusta e absurda.

Testimuñas do paso da ditadura á democracia, que celebraron arreo, e do século XX ao XXI. Só sobreviven os varóns, xubilados da Bazán e Astano, que saben moito da loita obreira na cidade departamental, ningún deles soporta os atentados contra a Democracia, e non entenden que montaran unha gasificadora na bocana da ría de Ferrol. Eu tampouco…

A súa vida é digna de novelar…

Os sete irmáns tiveron que traballar a mazo, bregando coas autoridades, para que non os mandaran a un orfanato e non deran en adopción aos máis pequenos, tal como querían facer uns parentes miserables: a tía monxa e un cura castrense. Cando quedaron orfos eran todos menores de idade, agás Esperanza e Maruxa: César, o maior dos varóns, tiña 14 anos, Julito era un bebé. 

As mulleres asumiron o rol de mamás e papás.

Malia ter a vida en contra, non permitiron baixo ningún concepto, que arrebataran do seu carón aos seus irmáns máis pequenos, defendéndoos con unllas e dentes.

Todos/as souberon saír adiante, formando as súas propias familias, educando aos fillos en valores universais, facéndoos partícipes da escola de Giner e fomentando neles o amor ao estudio e traballo, tal como aprenderan do seu pai, Marcelino Roca, un socialista convencido, amigo de Pablo Iglesias, fundador do PSOE.

Esperanza (RIP), viúva de guerra, casou tres veces e tivo tres fillos: Pachola, Finita e Toñito. Maruja (RIP) casou cun loureado bombeiro de Bazán, Luís Gorgozo (RIP), quen tratou aos Roca como se fosen os seus propios fillos ou irmáns, froito desta unión naceron Victoria (RIP) e Ana; Isabel (RIP) casou con Manuel Gómez e naceron Maribel e Manolito. De César e Oliva, Fina e Teri. De Pepe e Otilia, José Luís, Jorge, Loly, Roberto e Quique; Juan e Mérida só tiveron un neno: Juan Carlos, o máis mimado e armadanzas maior desta xuntanza. De Julio e Pili naceron os máis festeiros, Julito e Piquiqui.

Un amor todos! Hai que lamentar a morte de Victoria, a máis seria, tranquila e serea de todos nós…

Os 17 curmáns, cando nenos, creceron coma irmanciños…

A casa da tía Maruja era a casa patriarcal, onde se celebraban os principais aconteceres familiares, como as festas do Pilar que era a patroa das casas baratas. As vésperas da patroa reuníanse as mulleres e nenos para facer as empanadas e as bollas de azúcar. Cando a Gándara era Gándara e Caranza, Caranza, a familia Roca, ía no coche de San Fernando, un pouquiño a pe e outro pouquiño andando, a merendar e comer ao campo, praia ou A Graña, nunca se perdían as romerías de San Pedro e Chamorro, amén das festas do Parque, das Pepitas e do Rosario, entre outras moitas. Cando había cartos ían na lancha ao castelo de San Felipe, Mugardos, Chanteiro, e cando non había un peso, o tío Luís, levábanos nos ascensores das casas do señorío, na Bazán deixábanos montar no coche de bombeiros e tocar a campaíña. Ter un tío bombeiro, do que presumíamos todos, era un luxo ao alcance de poucos cativos… 

Os Roca e as súas respectivas parellas souberon desdramatizar os aconteceres vividos, fomentando a solidaridade humana entre todos eles. E foron mois festeiros, non todos, claro! Ían xuntos a todas partes, ao Naseiro, á Graña, de camping no verán, Valdoviño, Covas ou Cedeira. Pero agora os seus fillos e netos vénse pouco e para evitalo, os dous armadanzas maiores do reino familiar, Finita e Juan Carlos, coa incuestionable axuda de Tito, marido de Fina, decidiron reunir a todos no Vilar, no popular restaurante de Beceiro, viúvo da malograda Victoriña, famoso polos calamares fritidos. En certo modo, coido que, a xuntanza, foi unha merecida homenaxe á mellor prima e amiga, Victoria, que tivo a mala sorte de morrer no mellor da vida, xa que todos a tiñamos no pensamento.  

Entre os descendentes directos dos Roca Golpe, había de todo, parados, xubilados, oficiais e suboficiais da Armada, empregados de Bazán, camareiros, cociñeiras, amas de casa, traballadoras/es por conta allea e empresarias, enfermeiras, profesores e profesoras de Primaria, Secundaria e Universidade, deseñadoras, conserxes, administrativos, informáticos. Que sei eu!

Todos/as gozaban de boa saúde e bo dente, o humor non faltou en ningún momento…

  Xan Carlos pedindo cartos, cal camareiro, para facer fronte aos gastos. Estaba pletórico. Poucas veces vímolo tan feliz e cheo de enerxía.

  Finita con Viky, a neta de Vitoriña, a nena é unha fotocopia da súa avoa, mesmo ten a súa mirada interrogadora.

   Mentres se esperaba por Quique, o benxamín dos curmáns Roca Golpe, catedrático de Física e Química na Universidade de Santiago, que viña de lonxe coa súa muller e fillos, dábase boa conta dos calamares, pulpo, langostinos e chourizo caseiro, regados con bos tintos e brancos…

 As matriarcas, Finita, Fina e Maribel, primas de maior idade, xunto con Xan Carlos, saíron a recibir a Quique, o curmán máis novo.

Faltaban Jossé Luís, Pachola, Ana e Loly, que non puideron vir por ter que traballar ou por vivir alén de nós.

   Empezando a comer…

  O máis pequerrecho, neto de Victoria e Manuel, bisneto de Maruja e Luís 

Algúns curmáns nin se coñecían, quen máis, quen menos veu coa súa parella e, incluso, cos fillos; había 28 parentes entre grandes e cativos. O tío Pepe e a tía Otilia apareceron á hora do café, cousa que foi moi celebrada. Botábase en falta ao resto dos tíos! Nos descursos finais, que non foron poucos, decidiuse que, non tardando, habería que facer outra xuntanza con tódolos ascendentes e descendentes da familia, espallados polo mundo adiante.

O tío Pepe coa camisa azul era o patriarca dos presentes…

  a tía Otilia, a matriusca…

Estivemos ata case a hora da cea, ninguén tiña presa por liscar. Desatouse unha tormenta de verán, chovía auga a Deus dar pero axiña escampou e houbo quen rematou a festa dos primos no Odeón, onde celbraban un rally de coches:

  A meta estaba na Gándara, diante do Odión, onde nos bañabamos de pequenos antes de que fixeran o recheo e a ponte das Pías…

Fotos e texto: Fina Roca

Os espárragos verdes frescos están en plena temporada, como os tirabeques, que son unha especie de guisantes moi tenros, riquísimos, baratos e fáciles de facer, mesmo podemos cultivalos nunha maceta.

http://es.wikipedia.org/wiki/Pisum_sativum

Ensalada para catro persoas: un quilo de tirabeques e cuarto quilo de espárragos.

                             Forma de facelos:

-Limpa-los espárragos quitándolles a terra e as partes duras por abaixo, lavar e deixar escorrer. Os tirabeques hai que lavalos, cortárlle-las puntas e quitárlle-los fíos laterais, que saen facilmente, como nas xudeas.

-Poñer a ferver nun cazo, alto, abundante auga, sal, unha cebola mediana e unhas gotas de aceite de oliva. Cando a cebola estea case cocida botar os tirabeques e os espárragos coas puntas hacía arriba. Deixar cocer todo sete minutos, pero se os espárrogos non son tenros hai que botalos coa cebola.

-Deter a coción lavándoos en auga fría, -conservarán a coor verde-, e deixalos escorrer.

-Facer unha vinagreta (aceite e vinagre) e cubri-la ensalada. 

  Lavar, pelar e retirar fíos

  Cocer en abundante auga, espárragos coa punta para arriba.

Que aproveite!

Fotos e texto: Fina Roca

O amigo Rafa segue a buscar o mellor na rede, encántalle navegar! Velaquí nestes arquivos as barbaridades que se poden facer en nome da cultura (os pes chineses) e o humor denuncia de Forges para contrastar tanta barbarie. Espero que sexan de voso agrado.

pes_chinos.ppt     

HOSPITALES.ppt

 A invitación de voda era moi orixinal: unha sopa de Letras na portada cos nomes dos noivos e o seguinte texto no interior: <Érase unha vez unha parella de amigos que un día namoráronse. Co paso do tempo decidiron unirse (-sexo legal-) un 19 de maio ás 13 horas na Igrexa parroquial de Santa María del Campo de Viveiro (-igrexa románica onde cristianaron a Goretti e onde tamén se casaron seus pais, Luísa e Ramón, e a súa irmá Fátima-). Como sós non sabían estar a todos quixeron invitar. Trala ceremonia nupcial, unha comida quixeron celebrar no restaurante Louzao de Area (-Que comilona! Percebes, langostas, ameixas e lubrigantes a fartar! De 1º prato-)  e cunha gran festa culminar. Colorín colorado este conto acabouse. Se entenderon o conto esperamos déanse por aludidos…>

O día da voda chovía a Deus dar, pero como estaba a familia e amigos de ámbolos dous, non houbo momento para o desánimo. Foi unha voda divertida e pantagruélica. Comer, beber e bailar a fartar! Tanto marisco había, tan rico e fresco, que o hosteleiro, Suso de Louzao, puxo a disposición dos comensais uns orixinais babeiros, para non se salpicar. Babeiros que os invitados levaron de recordo. Ao principio a xente era reacia a eles, pero quen máis, quen menos, acabou poñéndoo, entre bromas e risas, para non se manchar…

    Goretti estaba moi linda e Pablo moi elegante. Resultaron moi bos anfitrións. Bailaron ata caer de cu.

   Parte da familia Díaz-Ariza con candasúa parella.

          A sobriña de Goreetti levou as arras e daba xenio mirala. É unha preciosidade! Cando entrou na Igrexa dei en chorar e a noiva colleuna no colo con toda naturalidade, levándoa ata o altar, cando súa nai, Fátima, cantaba no coro, púxose raiante e tiveron que levarlla, pero logo portouse como unha auténtica raíña.

.                    E que sexan moi felices! Comeron perdices el, pero ela, como é moi lista, comeu percebes do Roncudo e rodaballo a cachón …

Texto e Fotos: Fina Roca

�